دسامبر 29, 2017

آینه‌ی صوتی

آینه‌ی صوتی چیست؟

وقتی صدا به سطحی برخورد می‌کند، از آن بازتاب می‌شود. نحوه بازتاب صدا به شکل ظاهری سطح بازتاب‌کننده بستگی دارد. سطح آینه‌ی صوتی مقعر سهمی‌گون است. وقتی در مقابل آینه‌ی صوتی بایستید و دهان شما در نقطه‌ی کانونی آینه قرار گیرد، صدای شما به سطح آینه‌ی صوتی برخورد کرده و به طور موازی از آن بازتاب می‌شود و به سمت آینه‌ی صوتی مقابل می‌رود. در آنجا عکس این پدیده روی می‌دهد و صدای رسیده از راه دور از سطح آینه‌ی صوتی دوم بازتاب شده و در کانون آن جمع و متمرکز می‌شود. این صدا در کانون آینه‌ی دوم به خوبی شنیده می‌شود.

در ساخت آینه‌ی صوتی، می‌توان از قسمت‌های مختلفی از سهمی استفاده کرد. سطح آینه می‌تواند نسبت به کانون و محور، متقارن یا نامتقارن باشد.


آینه‌ی صوتی چگونه استفاده می‌شود؟

این آزمایش را با یک همراه انجام دهید. وقتی در محل تعیین شده مقابل آینه‌ی صوتی بایستید سر شما تقریباً در کانون آینه‌ی صوتی قرار می‌گیرد. در این حالت، صدای شما به سطح آینه‌ی صوتی برخورد کرده و به طور موازی از آن بازتاب می‌شود و به سمت آینه‌ی صوتی مقابل می‌رود. این صدا توسط همراهتان که در محل تعیین شده در مقابل آینه‌ی دوم ایستاده به خوبی شنیده می‌شود. علیرغم صدای میحط، می‌توانید به‌وسیله‌ی آینه‌ی صوتی از راه دور باهم گفت‌وگو کنیم. همچنین اگر فردی در محدوده‌ی بین دو آینه‌ی صوتی قرار گیرد می‌تواند به وضوح صدای شما را بشنود.


کاربردهای آینه‌ی صوتی

  • شنیدن صداهای خیلی دور

در گذشته و پیش از اختراع رادار، با کمک دو آینه‌ی صوتی، صدای هواپیماهای مهاجم از راه دور شنیده می‌شد و جهت تقریبی آن حدس زده می‌شد. آینه‌ی صوتی حاصل ابتکار نیروی هوایی سلطنتی انگلیس بود.

  • معماری مساجد

گنبد مسجد جامع اصفهان ویژگی جالبی دارد که می‌تواند صدا را به‌خوبی بازتاب کند. اگر فردی زیر این گنبد ۳۸m بایستد و صدایی را ایجاد کند پژواک صدایش را به وضوح می‌شنود. در واقع صدا پس از برخورد به گنبد، بازتاب شده و به پایین برمی‌گردد و فاصله‌ی زمانی صدای رفت و برگشتی به اندازه‌ای است که گوش آن را به راحتی درک می‌کند.

گنبد بزرگ مسجد از دو پوسته‌ی جدا از هم تشکیل شده است که فضای بین آن با چوب‌بست‌هایی مستحکم شده است. قطر پوسته‌ی بیرونی حدود ۲۰m و ارتفاع آن ۴۸m است.

گنبد بزرگ مسجد تزئینات جالبی از کاشی‌کاری دارد و نیز دارای کتیبه‌ای به خط ثلث سفید بر زمینه‌ی کاشی خشت لاجوردی است. معمار گنبد، استاد فریدون نایینی است.